Digitale cartografieën
een bezwaarschrift op ruitjespapier
Een reeks cartografieën waarin plaats, kleur en een wiskundig raster op elkaar inwerken. Waar een vorm verschijnt, buigt het raster mee.
OUTNUMBERED is een reeks digitale cartografieën. Elk werk vertrekt vanuit een plek waar ik heb gewoond. Coördinaten, twee kleuren en een wiskundig raster verhouden zich tot elkaar. Het zijn geen landkaarten. Ze gaan over hoe een plek iemand vormt, en hoe iemands aanwezigheid die plek verandert.
Het raster is het ruitjespapier waarop ik als scholier tekende. Het is ook de maat waarmee mensen worden ingedeeld: in klassen, statussen en categorieën. In deze werken blijft dat raster niet recht.
Blauw verwijst naar mijn Hazara-afkomst, oranje naar Nederland. Ze ontmoeten elkaar, schuren en mengen, en in geen twee werken is hun verhouding gelijk. Soms vloeien ze in elkaar over. Soms liggen ze als vakjes naast elkaar, zonder één kleur te worden.
De titel gaat over het gevoel niet mee te tellen, en over de omkering daarvan. Wat gebeurt er met het kader als de vele mensen die zich ieder afzonderlijk een minderheid voelen, samen worden geteld?
Habib Rezai
De atlas telt 28 cartografieën, één voor elke verhuizing. Hieronder een selectie van twintig.
Deelnemend werk
Bezoekers voeren hun eigen plaatsen in, van geboorteplaats tot nu, en zien hun reis veranderen in een cartografie. Wie wil, voegt die reis toe aan één gezamenlijk vel dat gedurende de tentoonstelling verschuift. Op de slotdag is het werk af.
Er worden geen plaatsen of namen bewaard.
In ontwikkeling: vijf grote, fysieke werken die de atlas verdiepen, en één slotdoek.
Werkwijze
Elk werk volgt vaste regels. Dezelfde reis levert altijd hetzelfde beeld op. Het verschil tussen de werken komt uit het leven, niet uit toeval.
Elke woonplaats krijgt een positie op het vel, gemeten vanaf de geboorteplaats. Afstand wordt logaritmisch geschaald. Zo blijft een verhuizing binnen dezelfde stad zichtbaar naast een vlucht van vijfduizend kilometer. Beide kunnen een leven veranderen.
Een plek is geen punt maar een veld dat uitstraalt. Waar iemand langer woonde, reikt het verder. De velden samen bepalen de vorm. Niemand tekent de rand vooraf: hij ontstaat uit de optelsom van de plekken.
Het raster verschuift waar de vorm het sterkst verandert, ook daarbuiten. Het kader past zich aan wie er is.
Maar een rivier behoudt niet overal dezelfde bedding. Het water verandert haar, langzaam, door er te zijn en erlangs te gaan.uit Nieuwkomers als gidsen
Bij elke plek kan worden aangegeven of de verhuizing een eigen keuze was, en wat er gebeurde: wachten, meegevoerd worden, beschutting, verlies, gezien worden, niet meegeteld worden, iets nieuws. Die gebeurtenissen werken door in latere beelden. Verlies laat een open plek achter die niet meer helemaal sluit. Daarom verschillen de werken van de atlas zo sterk van elkaar: ze tonen niet alleen waar iemand was, maar wie hij op dat moment was.
Wie meetelt, is in een getal opgenomen, en doet ertoe. Een statistiek geeft vaak alleen het eerste. In het 29e werk worden de reizen van bezoekers geteld, en die tellingen worden samen één beeld.
De reis wordt omgerekend tot één getal (een hash) dat alle beeldkeuzes stuurt; er zit geen toevalsgenerator in. Plaatsen worden afgerond op 0,1 graad, ongeveer 11 kilometer, en blijven op het apparaat van de bezoeker. Elk werk kan als vectorbestand worden opgeslagen en met een penplotter op papier worden getekend.
Animaties
Boek in voorbereiding
Over aankomen, aanpassen en mee mogen bouwen. Het boek begint bij een jongen in Kabul die op "straks" wacht, en gaat over de afstand tussen wat een kind meemaakt en wat een vader later begrijpt.
Dan hoor ik de knikkers. Het kleine, heldere tikken van glas tegen glas. Hij buigt zich over zijn speelgoed, en ik blijf kijken naar die ronde dingen waarin het licht telkens ergens anders zit.
Ik had er dertig. Misschien veertig.
Na school werd er op de deur van onze kamer geklopt.
Maar iemand wist mijn naam. Voor die dag was dat genoeg.
Een groot deel van mijn leven heeft zich hier afgespeeld. Hoeveel jaren passen er eigenlijk in nieuw?
Werk
Over
Habib Rezai (Kabul) is beeldend maker en schrijver. Hij kwam in 1998 naar Nederland en verhuisde sindsdien achtentwintig keer. In zijn werk onderzoekt hij hoe mensen en plaatsen elkaar vormen.
Naast zijn artistieke praktijk werkte hij jarenlang met alleenstaande minderjarige vluchtelingen en ontwikkelde hij een app die officiële brieven begrijpelijk maakt in de eigen taal. Hij werkt aan het boek Nieuwkomers als gidsen.
Digital cartographies
an objection written on squared paper
A series of cartographies in which place, colour and a mathematical grid act on one another. Where a form appears, the grid bends with it.
OUTNUMBERED is a series of digital cartographies. Each work starts from a place where I have lived. Coordinates, two colours and a mathematical grid act on one another. These are not maps. They are about how a place shapes a person, and how a person's presence changes that place in return.
The grid is the squared paper I drew on as a schoolboy. It is also the measure by which people are sorted: into classes, statuses and categories. In these works the grid does not stay straight.
Blue refers to my Hazara origins, orange to the Netherlands. They meet, rub against each other and mix, and no two works hold them in the same balance. Sometimes they flow into each other. Sometimes they sit side by side as separate squares, without becoming one colour.
The title is about the feeling of not being counted, and about reversing it. What happens to the frame when the many people who each feel like a minority are counted together?
Habib Rezai
The atlas comprises 28 cartographies, one for each move. Shown here: a selection of twenty.
Participatory work
Visitors enter the places they have lived, from birthplace to now, and watch their journey become a cartography. Those who wish can add their journey to a single shared sheet that shifts over the course of the exhibition. On the closing day, the work is finished.
No places or names are stored.
In development: five large physical works that deepen the atlas, and one final canvas.
Method
Every work follows fixed rules. The same journey always produces the same image. The differences between the works come from life, not from chance.
Each place of residence is given a position on the sheet, measured from the place of birth. Distance is scaled logarithmically, so a move within the same city remains visible next to a flight of five thousand kilometres. Either can change a life.
A place is not a point but a field that radiates outward. The longer someone lived there, the further it reaches. Together the fields determine the form. No one draws the edge in advance: it emerges from the sum of the places.
The grid shifts where the form changes most, beyond its edge as well. The frame adapts to whoever is present.
But a river does not keep the same bed everywhere. The water changes it, slowly, by being there and passing through.from Newcomers as Guides, translated from the Dutch
For each place, one can indicate whether the move was one's own choice, and what happened there: waiting, being carried along, shelter, loss, being seen, not being counted, something new. These events carry over into later images. Loss leaves an opening that never fully closes. That is why the works in the atlas differ so strongly: they show not only where someone was, but who he was at that moment.
The Dutch word meetellen means both to be included in a count and to matter. Statistics often grant only the first. In the 29th work, visitors' journeys are counted, and those counts together become one image.
The journey is converted into a single number (a hash) that drives every visual decision; there is no random generator. Places are rounded to 0.1 degree, about 11 kilometres, and stay on the visitor's device. Every work can be saved as a vector file and drawn on paper with a pen plotter.
Animations
Spoken and subtitled in Dutch.
Book in preparation
About arriving, adapting and being allowed to help build. The book begins with a boy in Kabul waiting for "later", and explores the distance between what a child goes through and what a father comes to understand.
Fragments translated from the Dutch manuscript.
Then I hear the marbles. The small, clear tick of glass against glass. He bends over his toys, and I keep looking at those round things in which the light always sits somewhere else.
I had thirty. Maybe forty.
After school, someone knocked on the door of our room.
But someone knew my name. For that day, it was enough.
A large part of my life has taken place here. How many years actually fit into new?
Work
About
Habib Rezai (Kabul) is a visual artist and writer. He came to the Netherlands in 1998 and has moved twenty-eight times since. His work explores how people and places shape each other.
Alongside his artistic practice, he worked for years with unaccompanied minor refugees and developed an app that makes official letters understandable in one's own language. He is writing the book Newcomers as Guides.
نقشهنگاریهای دیجیتال
اعتراضنامهای روی کاغذ شطرنجی
مجموعهای از نقشهنگاریها که در آن مکان، رنگ و یک شبکهٔ ریاضی بر یکدیگر اثر میگذارند. هر جا شکلی پدیدار میشود، شبکه نیز با آن خم میشود.
OUTNUMBERED مجموعهای از نقشهنگاریهای دیجیتال است. هر اثر از جایی آغاز میشود که در آن زندگی کردهام. مختصات جغرافیایی، دو رنگ و یک شبکهٔ ریاضی با یکدیگر نسبت مییابند. اینها نقشهٔ جغرافیایی نیستند. دربارهٔ ایناند که یک مکان چگونه انسان را شکل میدهد، و حضور انسان چگونه آن مکان را دگرگون میکند.
این شبکه همان کاغذ شطرنجی است که در دوران مدرسه روی آن نقاشی میکردم. همچنین معیاری است که با آن آدمها دستهبندی میشوند: در کلاسها، وضعیتها و مقولهها. در این آثار، شبکه صاف نمیماند.
رنگ آبی به ریشهٔ هزارهای من اشاره دارد و نارنجی به هلند. این دو به هم میرسند، به هم میسایند و در هم میآمیزند، و در هیچ دو اثری نسبتشان یکسان نیست. گاهی در هم جاری میشوند. گاهی چون خانههایی جدا کنار هم مینشینند، بیآنکه یک رنگ شوند.
عنوان اثر از احساسِ به حساب نیامدن سخن میگوید، و از وارونه کردن آن. چه بر سر چارچوب میآید اگر انسانهای بسیاری که هر یک خود را در اقلیت میدانند، با هم شمرده شوند؟
حبیب رضایی
اطلس از ۲۸ نقشهنگاری تشکیل شده است، یکی برای هر جابهجایی. در اینجا گزیدهای از بیست اثر را میبینید.
اثر مشارکتی
بازدیدکنندگان مکانهایی را که در آن زندگی کردهاند، از زادگاه تا امروز، وارد میکنند و میبینند که سفرشان به یک نقشهنگاری تبدیل میشود. هر کس بخواهد، میتواند سفر خود را به یک برگهٔ مشترک بیفزاید که در طول نمایشگاه جابهجا میشود. در روز پایانی، اثر کامل میشود.
هیچ مکان یا نامی ذخیره نمیشود.
در دست ساخت: پنج اثر بزرگ فیزیکی که اطلس را ژرفتر میکنند، و یک بوم پایانی.
روش کار
هر اثر از قواعد ثابتی پیروی میکند. یک سفر یکسان همیشه همان تصویر را میسازد. تفاوت میان آثار از زندگی میآید، نه از تصادف.
هر محل زندگی جایگاهی روی برگه میگیرد که از زادگاه سنجیده میشود. فاصله بهصورت لگاریتمی سنجیده میشود تا جابهجایی در همان شهر در کنار سفری پنجهزار کیلومتری دیده شود. هر دو میتوانند زندگی را دگرگون کنند.
مکان یک نقطه نیست، میدانی است که به اطراف میتابد. هر چه کسی مدت بیشتری جایی زندگی کرده باشد، این میدان دورتر میرود. میدانها با هم شکل را تعیین میکنند. هیچکس مرز را از پیش نمیکشد؛ مرز از جمع مکانها پدید میآید.
شبکه آنجا جابهجا میشود که شکل بیشترین تغییر را دارد، حتی بیرون از آن. چارچوب خود را با کسی که حاضر است سازگار میکند.
اما رود همهجا همان بستر را نگه نمیدارد. آب آن را آرامآرام دگرگون میکند، با بودنش و گذشتنش.از کتاب «تازهواردها بهعنوان راهنما»، ترجمه از هلندی
برای هر مکان میتوان نشان داد که آیا این جابهجایی انتخاب خود فرد بوده است، و آنجا چه گذشت: انتظار، با جریان رفتن، پناه، از دست دادن، دیده شدن، به حساب نیامدن، چیزی تازه. این رویدادها در تصاویر بعدی هم اثر میگذارند. از دست دادن جای خالیای بر جا میگذارد که هرگز کاملاً بسته نمیشود. از همین روست که آثار اطلس اینقدر با هم فرق دارند: نشان میدهند کسی کجا بوده، و همچنین اینکه در آن لحظه چه کسی بوده است.
در زبان هلندی واژهٔ meetellen هم به معنای به شمار آمدن است و هم به معنای اهمیت داشتن. آمار اغلب تنها اولی را میدهد. در اثر بیستونهم، سفرهای بازدیدکنندگان شمرده میشوند و این شمارشها با هم یک تصویر میشوند.
سفر به یک عدد (هش) تبدیل میشود که همهٔ انتخابهای تصویری را هدایت میکند؛ هیچ مولد تصادفی در کار نیست. مکانها تا ۰٫۱ درجه، حدود ۱۱ کیلومتر، گرد میشوند و روی دستگاه بازدیدکننده باقی میمانند. هر اثر را میتوان بهصورت فایل برداری ذخیره کرد و با پلاتر قلمی روی کاغذ کشید.
انیمیشنها
گفتار و زیرنویس به زبان هلندی.
کتاب در دست نگارش
دربارهٔ رسیدن، خو گرفتن و اجازهٔ همساختن. کتاب با پسری در کابل آغاز میشود که منتظر «بعداً» است، و از فاصلهٔ میان آنچه کودکی از سر میگذراند و آنچه پدری بعدها میفهمد سخن میگوید.
پارهها از دستنوشتهٔ هلندی ترجمه شدهاند.
آنگاه صدای تیلهها را میشنوم. تقتقِ کوچک و روشنِ شیشه بر شیشه. او روی اسباببازیهایش خم میشود، و من همچنان به آن چیزهای گرد نگاه میکنم که نور هر بار جای دیگری از آنها مینشیند.
سی تا داشتم. شاید چهل تا.
بعد از مدرسه، کسی در اتاق ما را زد.
اما کسی نامم را میدانست. برای آن روز، همین کافی بود.
بخش بزرگی از زندگیام اینجا گذشته است. راستی، چند سال در واژهٔ «تازه» جا میگیرد؟
آثار
دربارهٔ هنرمند
حبیب رضایی (کابل) هنرمند تجسمی و نویسنده است. او در سال ۱۹۹۸ به هلند آمد و از آن زمان بیستوهشت بار جابهجا شده است. او در آثارش بررسی میکند که انسانها و مکانها چگونه یکدیگر را شکل میدهند.
او در کنار کار هنری، سالها با پناهجویان نوجوانِ بیهمراه کار کرد و اپلیکیشنی ساخت که نامههای رسمی را به زبان خود افراد قابلفهم میکند. او در حال نوشتن کتاب «تازهواردها بهعنوان راهنما» است.